Đang hút một điếu xì gà ngon, tự nhiên nhìn xuống thấy phần ruột bên trong cháy sâu nhưng lá wrapper bên ngoài gần như đứng im.
Nhiều anh em sẽ kết luận ngay: “Điếu này cuốn lỗi rồi.”
Nhưng theo Steve Saka, vấn đề không đơn giản như vậy.
Steve Saka là một trong những nhân vật có nhiều kinh nghiệm trong ngành cigar hiện đại. Ông từng giữ vị trí lãnh đạo tại Drew Estate, tham gia phát triển Liga Privada và sau này thành lập Dunbarton Tobacco & Trust, nơi cho ra đời Sobremesa cùng nhiều dòng cigar nổi tiếng khác.
Gần đây, Saka đã lên tiếng về hiện tượng cigar tunneling, hay cách anh em Việt Nam thường gọi là xì gà cháy phễu.
Xì gà cháy phễu là gì?

Minh họa rõ nhất của hiện tượng xì gà phễu - cigar tunnel
Cigar tunneling xảy ra khi phần filler bên trong tiếp tục cháy nhanh hơn binder và wrapper bên ngoài. Kết quả là ngọn lửa đào sâu vào giữa điếu cigar, tạo thành một hốc giống đường hầm. Famous Smoke cũng mô tả tunneling là tình trạng wrapper không theo kịp tốc độ cháy của phần thuốc bên trong, khiến toàn bộ quá trình đốt cháy mất cân bằng và hương vị thay đổi.
Một điếu bị tunneling nặng thường có một hố khá sâu ở giữa mặt cháy. Phần lõi nóng và cháy đen, trong khi binder và wrapper phía ngoài vẫn chưa bắt kịp.
Đây mới là cháy phễu thực sự!

Theo Master Blender Saka thì hiện tương như trên vẫn chưa hẳn là bị phễu - tunnel
Theo Saka, những lỗ nhỏ li ti xuất hiện trên mặt tro chưa chắc là tunneling. Nếu mặt cháy nhìn chung vẫn khá phẳng, wrapper, binder và filler vẫn tiến đều thì cigar có thể hoàn toàn bình thường.
Đặc biệt với những blend mạnh, sử dụng nhiều lá dày và nặng trong filler, các lỗ nhỏ trên mặt tro có thể dễ thấy hơn. Đừng cứ nhìn thấy một cái lỗ là lập tức kết luận điếu cigar bị lỗi.
7 nguyên nhân khiến xì gà bị cháy phễu
Theo Steve Saka, cigar tunneling có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
- 1. Cuốn cigar không đúng kỹ thuật
Trong quá trình bunching, các lá filler phải được sắp xếp đúng vị trí để không khí và nhiệt truyền đều.
Nếu một lá dày, thường là ligero, được đặt sai vị trí hoặc cấu trúc bunch không đều, một phần filler có thể cháy khác tốc độ với phần còn lại.
Famous Smoke cũng chỉ ra rằng khoảng trống giữa wrapper và binder, binder bị gấp đôi hoặc cấu trúc bunch không chuẩn đều có thể dẫn tới tunneling.
Trường hợp này đúng là lỗi từ nhà máy.
- 2. Xì gà được bảo quản không đúng độ ẩm
Đây là nguyên nhân rất đáng chú ý.
Nếu filler bên trong khô hơn nhưng wrapper và binder bên ngoài lại ẩm, filler sẽ bắt lửa và cháy nhanh hơn. Holt’s và Famous Smoke đều cảnh báo cigar từng bị khô rồi được phục hồi độ ẩm chưa đủ lâu có thể gặp chính hiện tượng này.

Việc bảo quản sau khi mua xì gà rất là quan trọng nếu bạn muốn hút ngon
Nói cách khác, cigar tunneling đôi khi không phải lỗi của hãng.
Nó có thể xảy ra trong quá trình bảo quản tại cửa hàng hoặc ngay trong humidor của người hút.
- 3. Cắt cigar không phù hợp
Đây là phần chắc chắn sẽ khiến anh em mê punch và V-cut tranh luận.
Theo quan điểm của Saka, một đường straight cut sạch, mở phần lớn mặt cigar sẽ tạo luồng khí đồng đều hơn. Những cách cắt làm thay đổi đường hút có thể làm tăng nguy cơ gặp vấn đề về combustion.
Cigar Aficionado cũng cho biết mục tiêu của việc cắt cigar là tạo một bề mặt mở đủ lớn để không khí được hút đồng đều từ phần lõi đến phía ngoài. Trang này cũng cảnh báo việc piercing quá sâu có thể khiến phần giữa cigar nóng hơn và hình thành tunnel.
Điều đó không có nghĩa cứ V-cut hay punch là cigar chắc chắn cháy lỗi, nhưng cách cắt thực sự có ảnh hưởng đến airflow.
- 4. Châm cigar không đều
Một lỗi rất phổ biến là chỉ dí lửa mạnh vào giữa chân cigar rồi bắt đầu hút.
Nếu trung tâm đã đỏ rực nhưng vùng ngoài chưa bắt lửa, phần filler có thể chạy trước wrapper ngay từ đầu.

Nên nướng xì gà thật đều trước khi châm để tránh bị các rủi ro về cấu trúc cháy
Cigar Aficionado khuyên nên xoay cigar khi toast để toàn bộ chân điếu được làm nóng tương đối đồng đều trước khi hút. Famous Smoke cũng khuyên bắt đầu từ phần rìa ngoài và bảo đảm toàn bộ foot được châm đều.
- 5. Hút quá nhanh hoặc sai nhịp
Saka cho rằng hút quá nhanh là một nguyên nhân rất thường gặp.
Kéo liên tục khiến nhiệt trong cigar tăng mạnh và quá trình combustion mất cân bằng.
Ở chiều ngược lại, Famous Smoke lưu ý rằng bỏ cigar quá lâu giữa các hơi cũng có thể gây tunneling trong một số trường hợp: lớp tro dài giữ nhiệt cho filler trong khi wrapper và binder bên ngoài nguội dần.
Vậy hút thế nào?
Đừng “bơm” cigar liên tục, nhưng cũng không nên bỏ quên nó quá lâu. Một nhịp hút chậm và ổn định vẫn là lựa chọn tốt nhất.
- 6. Blend hoặc lựa chọn lá thuốc chưa phù hợp
Đây là phần trách nhiệm của người làm blend.
Không phải lá tobacco nào cũng cháy với cùng tốc độ. Độ dày, lượng dầu, quá trình curing, fermentation và aging đều ảnh hưởng đến combustion.
Famous Smoke cũng cho rằng chất lượng và cách xử lý filler có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cháy đồng đều của cigar.
Theo Saka, nếu ligador chọn nguyên liệu hoặc phối blend không tốt thì chính người làm cigar phải chịu trách nhiệm.
- 7. Đôi khi đơn giản là... xui
Premium cigar được làm từ lá thuốc tự nhiên.
Thỉnh thoảng một phần gân lá hoặc một mảnh filler nào đó cháy nhanh bất thường và tạo ra đường cháy bên trong.

C'est la vie - Đời là thế! đôi khi bạn đã làm đúng hết các bước cần thiết nhưng mọi chuyện chỉ đơn giản không như bạn muốn...tóm lại là xui
Không phải trường hợp nào cũng có thể dự đoán hay sửa hoàn toàn.
Xì gà cháy phễu có cứu được không?
Nếu mới bắt đầu tunneling nhẹ, có thể thử dùng bật lửa touch-up nhẹ phần wrapper và binder đang cháy chậm. Một số hướng dẫn còn đề xuất cắt lùi phần đang lỗi rồi châm lại nếu tunnel chưa đi quá sâu.
Nhưng nếu đã xuất hiện một hố sâu lớn ở giữa, cigar liên tục tắt và phần lõi cháy nóng trong khi wrapper gần như không đi theo, khả năng cứu sẽ thấp hơn rất nhiều. Famous Smoke cũng nhận định phần lớn trường hợp tunneling do lỗi cấu trúc khó sửa hoàn toàn.
Steve Saka thậm chí còn thẳng hơn: tunneling nặng phá hỏng cả combustion lẫn flavor và về cơ bản không đáng cố cứu.
Đừng thấy lỗ trên tro là đổ lỗi cho điếu cigar
Đây có lẽ là điều quan trọng nhất trong chia sẻ của Steve Saka.
Một vài lỗ nhỏ trên mặt tro không đồng nghĩa với xì gà cháy phễu.
Tunneling thực sự phải có sự chênh lệch rõ ràng: filler cháy sâu vào bên trong trong khi binder và wrapper không theo kịp, tạo thành một hốc sâu và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ lửa cũng như hương vị.
Và quan trọng hơn, xì gà cháy không đều không phải lúc nào cũng do nhà máy.
Nó có thể đến từ cách cuốn, blend, độ ẩm, cách bảo quản xì gà, cách cắt, cách châm và thậm chí chính tốc độ hút của người đang cầm điếu cigar.
Lần sau thấy một cái lỗ nhỏ trên mặt tro, có lẽ chưa cần vội chửi hãng.
Nhưng nếu nhìn vào và thấy một cái “hang động” đang đào thẳng vào giữa điếu cigar thì lúc đó... đúng, chúng ta có vấn đề thật.
Nguồn: Steve Saka, Cigar Aficionado, Famous Smoke và Holt’s - Tổng hợp và viết lại bởi XGND