Chen Zhi, doanh nhân gốc Trung Quốc được cho là đang sở hữu gián tiếp một phần đáng kể cổ phần của Habanos S.A., hiện đối mặt với những cáo buộc hình sự mới tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ thu hút sự chú ý vì mức hình phạt có thể rất nghiêm trọng mà còn tạo ra nhiều câu hỏi liên quan đến cơ cấu sở hữu của một trong những doanh nghiệp xì gà quan trọng nhất thế giới.
Theo thông tin được Caixin đăng tải và Channel News Asia dẫn lại, Chen Zhi bị bắt chính thức vào ngày 6 tháng 7 năm 2026. Các công tố viên Trung Quốc được cho là đã bổ sung cáo buộc cố ý gây thương tích, cùng với cáo buộc vi phạm bản quyền. Theo luật hình sự Trung Quốc, hành vi cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hoặc được thực hiện bằng phương thức đặc biệt tàn nhẫn có thể bị phạt ít nhất 10 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình. Tuy nhiên, Chen Zhi chưa bị kết tội và hình phạt cuối cùng chỉ có thể được xác định sau quá trình xét xử.
Chen Zhi đã nằm trong sự kiểm soát của nhà chức trách Trung Quốc từ đầu năm 2026. Tháng 1 năm 2026, giới chức Campuchia thông báo bắt giữ Chen Zhi cùng hai công dân Trung Quốc khác và chuyển giao họ cho Trung Quốc trong khuôn khổ hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia. Trước thời điểm này, Chen Zhi đã bị cơ quan công tố Hoa Kỳ truy tố và được xem là một đối tượng đang bị truy tìm.
Tại Hoa Kỳ, Chen Zhi bị cáo buộc là người sáng lập và lãnh đạo Prince Holding Group, thường được gọi là Prince Group, một tập đoàn lớn hoạt động tại Campuchia. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cáo buộc Prince Group điều hành các khu phức hợp lừa đảo sử dụng lao động cưỡng bức để thực hiện những vụ gian lận đầu tư tiền điện tử.
Chen Zhi hiện đang là cổ đông tư nhân nắm giữ cổ phần nhiều nhất trong Habanos S.A.
Các hoạt động này thường được gọi là lừa đảo “pig butchering”. Đây là hình thức lừa đảo trong đó nạn nhân được tiếp cận và xây dựng lòng tin trong thời gian dài, sau đó bị thuyết phục chuyển tiền vào những nền tảng đầu tư tiền điện tử giả mạo. Các cáo buộc đối với Chen Zhi tại Hoa Kỳ bao gồm âm mưu gian lận qua mạng và âm mưu rửa tiền.
Tháng 10 năm 2025, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố một bản cáo trạng liên bang đối với Chen Zhi. Cùng thời điểm, chính phủ Hoa Kỳ thực hiện thủ tục tịch thu dân sự đối với khoảng 127.271 Bitcoin được cho là có liên quan đến các hoạt động gian lận và rửa tiền. Số Bitcoin này được định giá khoảng 15 tỷ USD tại thời điểm Bộ Tư pháp công bố vụ việc và được mô tả là một trong những vụ thu giữ tài sản tiền điện tử lớn nhất trong lịch sử cơ quan này.
Ngoài hoạt động ngân hàng, bất động sản và đầu tư tại Campuchia, Chen Zhi còn được cho là đã xây dựng một danh mục tài sản quốc tế có liên quan đến ngành xì gà cao cấp. Mối liên hệ đáng chú ý nhất là khoản đầu tư gián tiếp vào Habanos S.A., doanh nghiệp chịu trách nhiệm thương mại hóa và phân phối xì gà Cuba trên thị trường quốc tế.
Năm 2020, Imperial Brands hoàn tất việc bán mảng kinh doanh xì gà cao cấp toàn cầu với tổng giá trị 1,225 tỷ euro. Giao dịch này bao gồm Tabacalera USA, hệ thống Altadis U.S.A., JR Cigar, các nhà máy sản xuất xì gà và 50% cổ phần của Habanos S.A. Phần còn lại của Habanos S.A. do phía Cuba sở hữu.
Thông qua những quỹ đầu tư Chen Zhi đã thâu tóm các tổ chức và doanh nghiệp xì gà từ lớn đến bé
Danh tính đầy đủ của các nhà đầu tư đứng sau một số công ty mua lại ban đầu không được công khai rõ ràng. Tuy nhiên, các tài liệu doanh nghiệp được câu lạc bộ xì gà Cigarrklubben CK Sverige AB tại Thụy Điển tìm thấy và được nhiều trang tin ngành xì gà dẫn lại cho rằng Chen Zhi kiểm soát khoảng 57,1% công ty mẹ nắm giữ nhóm tài sản xì gà ngoài Hoa Kỳ.
Nếu cơ cấu này được xác nhận, Chen Zhi có thể sở hữu gián tiếp khoảng 28,55% Habanos S.A. Con số này tương đương 57,1% của phần cổ phần 50% do nhóm nhà đầu tư ngoài Cuba nắm giữ. Đây được xem là tỷ lệ sở hữu cá nhân gián tiếp lớn nhất bên ngoài phía Cuba, dù cơ cấu thực tế bao gồm nhiều công ty trung gian và pháp nhân được đăng ký tại các khu vực pháp lý khác nhau.
Mối quan hệ giữa Chen Zhi và Habanos S.A. trở thành vấn đề đặc biệt nhạy cảm sau khi Hoa Kỳ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Prince Group, Chen Zhi và hàng loạt cá nhân, doanh nghiệp có liên quan. Ngày 14 tháng 10 năm 2025, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ, hay OFAC, đưa Chen Zhi và nhiều pháp nhân liên quan vào danh sách trừng phạt.
Một số công ty có liên hệ với cơ cấu đầu tư xì gà cũng xuất hiện trong phạm vi xem xét của các cơ quan quản lý. Điều này từng gây gián đoạn cho chuỗi cung ứng của Tabacalera USA, Altadis U.S.A. và JR Cigar, đặc biệt đối với những sản phẩm được đặt sản xuất tại Tabacalera de García ở Cộng hòa Dominican và Flor de Copán tại Honduras.
Tabacalera de García và Flor de Copán từ lâu là hai nhà máy quan trọng trong hệ thống sản xuất của Altadis U.S.A. Nhà máy Tabacalera de García tại Cộng hòa Dominican từng sản xuất nhiều dòng xì gà nổi tiếng dành cho thị trường Hoa Kỳ, trong khi Flor de Copán là một trong những cơ sở sản xuất xì gà lớn tại Honduras.
Các biện pháp trừng phạt khiến hoạt động đặt hàng và vận chuyển giữa những công ty này trở nên phức tạp hơn. Sau nhiều tháng gián đoạn, hoạt động giao hàng cho Tabacalera USA được báo cáo đã được nối lại vào tháng 5 năm 2026 sau khi các giấy phép đặc biệt được cấp. Dù vậy, vụ việc cho thấy cơ cấu sở hữu quốc tế có thể tạo ra những ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất và phân phối xì gà.
Trong khi các thủ tục pháp lý tiếp tục diễn ra, Tabacalera S.L.U., công ty vận hành phần đầu tư liên quan đến Habanos S.A., được cho là đã bày tỏ mong muốn loại Chen Zhi khỏi cơ cấu sở hữu. Việc này có thể cần một quá trình tái cấu trúc phức tạp vì cổ phần được nắm giữ thông qua nhiều công ty và quỹ đầu tư trung gian.
Chen Zhi bị kết tội tổ chức lừa đảo quy mô lớn, rửa tiền, tổ chức tội phạm xuyên quốc gia,...và nhiều tội danh khác
Tòa án Tối cao Đông Caribe cũng đang giám sát quá trình thanh lý một số doanh nghiệp tại Quần đảo Virgin thuộc Anh được cho là có liên quan đến Chen Zhi. Công ty tái cấu trúc Interpath đã được chỉ định tham gia quản lý một phần quá trình này. Những thay đổi trong quyền quản lý các công ty trung gian có thể ảnh hưởng đến cách khoản đầu tư vào Habanos S.A. được kiểm soát trong tương lai.
Hiện chưa có thông tin cho thấy Habanos S.A., Tabacalera S.L.U., Altadis U.S.A., JR Cigar, Tabacalera de García, Flor de Copán hoặc các doanh nghiệp xì gà liên quan bị cáo buộc trực tiếp tham gia vào những hoạt động phạm pháp mà Chen Zhi đang bị điều tra. Các cáo buộc hiện nay tập trung vào Chen Zhi, Prince Group và mạng lưới doanh nghiệp được cơ quan chức năng cho là có liên quan đến các hoạt động lừa đảo và rửa tiền.
Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa các cáo buộc nhằm vào một cổ đông hoặc nhà đầu tư với hoạt động kinh doanh của các công ty xì gà. Việc một cổ đông bị điều tra không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp mà người đó đầu tư cũng thực hiện hành vi phạm pháp.
Đối với ngành xì gà Cuba, vụ Chen Zhi và Habanos S.A. vẫn là một diễn biến đáng chú ý. Habanos S.A. kiểm soát hoạt động phân phối quốc tế của nhiều thương hiệu xì gà Cuba nổi tiếng như Cohiba, Montecristo, Partagás, Romeo y Julieta và Hoyo de Monterrey. Bất kỳ thay đổi lớn nào trong cơ cấu sở hữu của công ty cũng có thể thu hút sự quan tâm của nhà phân phối, nhà bán lẻ, người sưu tầm và cộng đồng yêu thích xì gà trên toàn thế giới.
Hiện tại các doanh nghiệp xì gà đang tìm hướng xử lý với các cổ phần liên quan đến Chen Zhi
Ở thời điểm hiện tại, tương lai khoản đầu tư của Chen Zhi trong Habanos S.A. vẫn chưa được xác định rõ. Kết quả sẽ phụ thuộc vào quá trình tố tụng tại Trung Quốc, các vụ kiện và thủ tục tịch thu tài sản tại nhiều quốc gia, cũng như kế hoạch tái cấu trúc của những công ty đang quản lý phần cổ phần ngoài Cuba.
Vụ việc cho thấy ngành xì gà cao cấp không chỉ chịu ảnh hưởng từ chất lượng thuốc lá, sản lượng, nhu cầu thị trường hay chính sách thuế. Những thay đổi trong cơ cấu sở hữu, lệnh trừng phạt quốc tế và các cuộc điều tra tài chính cũng có thể tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng, hoạt động phân phối và hình ảnh của những thương hiệu xì gà lớn.
Nguồn: Halfwheel
