Phân biệt tem xì gà, thuốc lá trong nước và nhập khẩu

Trả lời ngắn: để phân biệt sản phẩm thuốc lá, xì gà sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu, hãy đọc trực tiếp tên tem và cơ quan quản lý. Sản phẩm sản xuất để tiêu thụ trong nước dùng mẫu chung “TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ”, ký hiệu mẫu TTL, thuộc hệ thống quản lý của Cục Thuế. Hàng nhập khẩu dùng tem do Cục Hải quan quản lý và tách thành hai mẫu: “TEM THUỐC LÁ ĐIẾU NHẬP KHẨU” và “TEM XÌ GÀ NHẬP KHẨU”.

Bảng phân biệt nhanh tem trong nước và tem nhập khẩu

Điểm cần nhớ nhất: thương hiệu nước ngoài không đồng nghĩa với hàng nhập khẩu nguyên bao. Một nhãn hiệu quốc tế có thể được sản xuất tại Việt Nam; khi đó sản phẩm dùng tem điện tử thuốc lá sản xuất trong nước. Ngược lại, sản phẩm được sản xuất ở nước ngoài và nhập khẩu vào Việt Nam dùng tem nhập khẩu tương ứng.

Vì sao xì gà và thuốc lá điếu đều thuộc nhóm “sản phẩm thuốc lá”?

Khoản 2 Điều 3 Nghị định 67/2013/NĐ-CP xác định “sản phẩm thuốc lá” gồm sản phẩm được chế biến dưới dạng thuốc điếu, xì gà, thuốc lá sợi dùng để hút tẩu và các dạng khác dùng để hút, nhai hoặc ngửi. Vì vậy, trong hệ thống tem điện tử, xì gà không nằm ngoài nhóm sản phẩm thuốc lá.

Thông tư 93/2026/TT-BTC quy định cả sản phẩm thuốc lá nhập khẩu và sản phẩm thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước thuộc trường hợp phải dán tem đều phải sử dụng tem điện tử. Sự khác nhau nằm ở mẫu tem, chữ in trên tem và cơ quan quản lý.

1. Tem của xì gà, thuốc lá sản xuất trong nước

Tem dùng cho sản phẩm thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước có tên chính thức là “TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ”. Trên tem có ký hiệu mẫu TTL và mã QR. Tem có kích thước 22 mm ± 1,5 mm × 45 mm ± 1,5 mm, in trên giấy có hoa văn bóng nước chìm và sợi màu.

Ba chi tiết đọc được ngay trên tem

• Tên tem: TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ.
• Ký hiệu mẫu: TTL.
• Dữ liệu nhận diện: mã QR, ký hiệu tem, năm phát hành và dãy số nhảy.

Mẫu tem trong nước không tách thành một con tem riêng ghi “thuốc lá điếu trong nước” và một con tem khác ghi “xì gà trong nước”. Phụ lục I dùng một tên chung là tem điện tử thuốc lá cho sản phẩm thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước.

Cơ quan nào quản lý tem trong nước?

Theo khoản 5 Điều 3 và Điều 6 Thông tư 93/2026/TT-BTC, Cục Thuế quản lý dữ liệu, in và cấp tem điện tử thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước. Cơ quan thuế bán tem cho doanh nghiệp có giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá còn hiệu lực.

Doanh nghiệp sản xuất dán tem tại địa điểm sản xuất sau khi sản phẩm đã được đóng thành bao và trước khi đưa ra tiêu thụ trong nước. Vì vậy, cụm từ cần tìm trên sản phẩm là “TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ” cùng ký hiệu TTL, không phải tên thương hiệu hay quốc gia in ở mặt trước bao bì.

2. Tem thuốc lá điếu nhập khẩu

Thuốc lá điếu sản xuất ở nước ngoài và nhập khẩu vào Việt Nam dùng mẫu tem có dòng chữ “TEM THUỐC LÁ ĐIẾU NHẬP KHẨU” và dòng tiếng Anh “IMPORTED CIGARETTE STAMP”.

Theo mục 1.1 Phụ lục V Thông tư 93/2026/TT-BTC, mẫu tem này có các đặc điểm:

• kích thước 22 mm ± 1,5 mm × 45 mm ± 1,5 mm;
• có mã QR;
• nền hoa văn màu vàng chanh;
• có dòng “BỘ TÀI CHÍNH NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM”;
• có dòng “CỤC HẢI QUAN”;
• có tên tem bằng tiếng Việt và tiếng Anh, kèm số thứ tự màu đỏ.

Chỉ cần đọc đúng dòng “TEM THUỐC LÁ ĐIẾU NHẬP KHẨU” là có thể phân biệt mẫu này với tem TTL của hàng sản xuất trong nước và tem xì gà nhập khẩu.

3. Tem xì gà nhập khẩu

Xì gà nhập khẩu dùng mẫu riêng, không dùng chung tem với thuốc lá điếu nhập khẩu. Tên tem là “TEM XÌ GÀ NHẬP KHẨU”, bên dưới có dòng tiếng Anh “IMPORTED CIGAR STAMP”.

Theo mục 1.2 Phụ lục V, tem xì gà nhập khẩu có kích thước 22 mm ± 1,5 mm × 45 mm ± 1,5 mm, có mã QR và nền hoa văn xanh cô-ban. Trên tem in rõ “BỘ TÀI CHÍNH NƯỚC CHXHCN VIỆT NAM”, “CỤC HẢI QUAN” và tên loại tem.

Khác biệt dễ nhớ nhất giữa hai tem nhập khẩu là:

• thuốc lá điếu nhập khẩu: nền vàng chanh, tên tem ghi THUỐC LÁ ĐIẾU NHẬP KHẨU;
• xì gà nhập khẩu: nền xanh cô-ban, tên tem ghi XÌ GÀ NHẬP KHẨU.

4. Cục Thuế và Cục Hải quan khác nhau ở đâu trong quản lý tem?

Thông tư 93/2026/TT-BTC phân công rất rõ:

• Cục Thuế quản lý dữ liệu tem điện tử thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước.
• Cục Hải quan quản lý dữ liệu tem điện tử thuốc lá nhập khẩu.

Cục Hải quan thực hiện in, phát hành và bán tem nhập khẩu cho doanh nghiệp, tổ chức được phép nhập khẩu sản phẩm thuốc lá. Cục Thuế thực hiện in, phát hành và bán tem trong nước cho doanh nghiệp có giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá.

Vì thế, khi đọc con tem, hai cụm từ “Cục Thuế” và “Cục Hải quan” cho biết sản phẩm đang đi theo hệ thống tem nào. Đây là tiêu chí trực tiếp và rõ hơn việc đoán từ tên thương hiệu.

5. Cách đọc con tem trong 10 giây

Bước 1: đọc nguyên văn tên tem

• “TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ” + TTL: sản phẩm thuốc lá sản xuất để tiêu thụ trong nước.
• “TEM THUỐC LÁ ĐIẾU NHẬP KHẨU”: thuốc lá điếu nhập khẩu.
• “TEM XÌ GÀ NHẬP KHẨU”: xì gà nhập khẩu.

Bước 2: nhìn cơ quan quản lý

Tem trong nước thuộc hệ thống của Cục Thuế. Hai mẫu tem nhập khẩu in dòng “CỤC HẢI QUAN”.

Bước 3: kiểm tra vị trí dán

Mỗi bao thuốc lá — bao gồm cả gói hoặc hộp — được dán một tem điện tử. Nếu bao có màng bóng kính bên ngoài, tem phải được dán lên bao trước khi bọc màng. Vị trí dán phải bảo đảm khi mở bao thì tem rách.

6. Vị trí dán tem trên bao cứng, bao mềm và hộp xì gà

Nguyên tắc chung tại Điều 3 Thông tư 93/2026/TT-BTC áp dụng cho cả hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu: tem đi qua vị trí mở để việc mở bao làm tem rách.

• Bao thuốc lá mềm: tem vắt qua miệng bao ở vị trí mở.
• Bao thuốc lá cứng: tem đi qua phần nắp hoặc mép mở của bao.
• Hộp xì gà: tem đi qua đường tiếp giáp giữa nắp và thân hộp hoặc vị trí mở tương đương.
• Bao, hộp có màng bóng kính: dán tem trực tiếp lên bao/hộp trước, sau đó mới bọc màng bên ngoài.

Vật liệu hộp không làm thay đổi yêu cầu này. Hộp giấy, hộp gỗ, hộp kim loại hay bao mềm đều thực hiện theo nguyên tắc mỗi đơn vị bao bì có một tem và tem rách khi mở.

7. Tem được dán ở đâu và vào thời điểm nào?

Đối với sản phẩm sản xuất trong nước

Doanh nghiệp có giấy phép sản xuất thực hiện dán tem tại địa điểm sản xuất, sau khi sản phẩm đã được đóng thành bao và trước khi đưa sản phẩm ra tiêu thụ trong nước.

Đối với sản phẩm nhập khẩu

Doanh nghiệp, tổ chức nhập khẩu thực hiện dán tem trong quá trình làm thủ tục nhập khẩu hoặc sau khi hoàn thành thủ tục nhập khẩu nhưng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Trường hợp dán tem tại cơ sở sản xuất ở nước ngoài, việc dán tem phải hoàn thành trước khi nhập khẩu vào Việt Nam.

8. Vì sao có thể gặp tem theo mẫu cũ và mẫu 2026?

Thông tư 93/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và thay thế Thông tư 23/2021/TT-BTC. Khoản 2 Điều 9 cho phép tem điện tử đã phát hành, in theo mẫu của Thông tư 23/2021/TT-BTC tiếp tục được sử dụng đến khi hết.

Do đó, trong giai đoạn chuyển tiếp, bao bì trên thị trường có thể mang tem được phát hành theo mẫu trước hoặc mẫu 2026. Cách phân biệt trong nước và nhập khẩu vẫn dựa trước hết vào tên tem, cơ quan quản lý và loại sản phẩm được ghi trên tem.

Những cách phân biệt dễ nhầm

“Thương hiệu Nhật, Anh, Hàn Quốc chắc chắn là hàng nhập khẩu”

Không đúng. Xuất xứ thương hiệu và nơi sản xuất lô hàng là hai thông tin khác nhau. Sản phẩm của thương hiệu nước ngoài nhưng được sản xuất tại Việt Nam để tiêu thụ trong nước dùng tem điện tử thuốc lá thuộc hệ thống Cục Thuế.

“Tem nào có QR cũng là tem nhập khẩu”

Không đúng. Tem điện tử thuốc lá sản xuất trong nước cũng có mã QR. Cần đọc tên tem và cơ quan quản lý, không chỉ nhìn mã QR.

“Xì gà nhập khẩu và thuốc lá điếu nhập khẩu dùng chung một tem”

Không. Phụ lục V quy định hai mẫu riêng: tem thuốc lá điếu nhập khẩu nền vàng chanh và tem xì gà nhập khẩu nền xanh cô-ban.

“Tem trong nước phải ghi rõ ‘sản xuất trong nước’”

Không. Mẫu tem tại Phụ lục I in dòng “TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ” và ký hiệu TTL. Phạm vi “sản xuất để tiêu thụ trong nước” được xác định trong tên phụ lục và hệ thống quản lý của Cục Thuế.

Câu hỏi thường gặp

Xì gà sản xuất trong nước dùng tem nào?

Nếu thuộc trường hợp phải dán tem và được sản xuất để tiêu thụ trong nước, xì gà sử dụng mẫu chung “TEM ĐIỆN TỬ THUỐC LÁ” theo Phụ lục I, không dùng tem “TEM XÌ GÀ NHẬP KHẨU”.

Thuốc lá điếu nhập khẩu có màu tem gì?

Theo mẫu tại Phụ lục V Thông tư 93/2026/TT-BTC, tem thuốc lá điếu nhập khẩu có nền hoa văn màu vàng chanh.

Tem xì gà nhập khẩu có màu gì?

Tem xì gà nhập khẩu có nền hoa văn xanh cô-ban và in dòng “TEM XÌ GÀ NHẬP KHẨU” cùng “IMPORTED CIGAR STAMP”.

Cả tem trong nước và tem nhập khẩu đều có QR không?

Có. Mẫu tem điện tử thuốc lá sản xuất trong nước, tem thuốc lá điếu nhập khẩu và tem xì gà nhập khẩu theo Thông tư 93/2026/TT-BTC đều có mã QR.

Mỗi cây thuốc hay mỗi gói thuốc được dán một tem?

Quy định áp dụng theo từng bao thuốc lá, trong đó “bao” bao gồm cả gói hoặc hộp. Mỗi bao, gói hoặc hộp được dán một tem điện tử.

Nguồn pháp lý chính thức

• Thông tư 93/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ 01/07/2026.
• Giới thiệu nội dung mới của Thông tư 93/2026/TT-BTC trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
• Nghị định 67/2013/NĐ-CP về kinh doanh thuốc lá và định nghĩa sản phẩm thuốc lá.
• Thông tư 37/2013/TT-BCT về nhập khẩu thuốc lá điếu, xì gà; được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 07/2026/TT-BCT.